Pustynie świata – więcej niż piasek i upał

02 października, 2026

Pustynie zajmują jedną trzecią lądów, a największa z nich jest pokryta lodem. Poznaj rodzaje pustyń, ich rekordy i sposoby, w jakie przyroda radzi sobie z brakiem wody.

Spis treści

Pustynia to nie tylko piasek

Pustynie zajmują około jednej trzeciej powierzchni lądów. O tym, czy dany obszar jest pustynią, decyduje ilość opadów, a nie temperatura. Pustynią nazywamy teren, na który spada mniej niż ok. 250 mm deszczu rocznie. Dlatego największą pustynią świata jest lodowa Antarktyda, a nie gorąca Sahara.

Rodzaje pustyń

  • gorące, takie jak Sahara czy Pustynia Arabska,
  • zimne, takie jak Gobi, gdzie zimą temperatura spada poniżej -30°C,
  • polarne, czyli Antarktyda i Arktyka,
  • nadmorskie, takie jak Atakama w Chile czy Namib w Afryce.
1

ok. 1/3

powierzchni lądów to pustynie

2

ok. 9 mln km²

zajmuje Sahara

3

56,7°C

zmierzono w Dolinie Śmierci

Sahara

Największa gorąca pustynia świata. Tylko część jej powierzchni to wydmy, resztę stanowią kamieniste równiny i góry.

Atakama

Jedno z najsuchszych miejsc na Ziemi. W niektórych stacjach pomiarowych deszczu nie zanotowano od dziesięcioleci.

Pustynia Błędowska

Polska „pustynia” w Małopolsce. Piaski powstały z osadów lodowca i dziś stopniowo zarastają roślinnością.

PustyniaKontynentTyp
AntarktydaAntarktydapolarna
SaharaAfrykagorąca
GobiAzjazimna
AtakamaAmeryka Południowanadmorska

Jak przetrwać na pustyni?

Rośliny i zwierzęta pustynne wypracowały sprytne sposoby na brak wody:

  • kaktusy magazynują wodę w mięsistych łodygach, a liście zamieniły w kolce,
  • wielbłądy potrafią przez wiele dni obywać się bez picia,
  • fenek dzięki dużym uszom oddaje nadmiar ciepła,
  • wiele zwierząt poluje nocą, gdy jest chłodniej.

Na pustyni najcenniejsza jest woda, a zaraz po niej cień.

Zasada podróżników

Nie. Na gorących pustyniach w nocy temperatura potrafi spaść o kilkadziesiąt stopni, a na pustyniach zimnych i polarnych przez większość roku panuje mróz.

Nie ma prawdziwej pustyni klimatycznej, ale Pustynia Błędowska jest największym w Europie Środkowej obszarem lotnych piasków w głębi lądu.

To proces pustynnienia. Przyczyniają się do niego susze, wycinka lasów i nadmierny wypas zwierząt.

O autorze
bartlomiej.krzok

Najnowsze z bloga